Kasten Yaralama Suçu (TCK 86): Cezası, Şikâyet ve Uzlaştırma

Kasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinde düzenlenmiştir ve ceza mahkemelerinin dosya yükü içinde en geniş yeri tutan suç tiplerinden biridir. Bir itme, bir tokat, bir kavga sonrası alınan darp raporu; hepsi bu maddenin kapsamına girer.

Bu yazının internette dolaşan pek çok içerikten farkı şudur: maddenin ceza aralıkları 4 Haziran 2025'te değişmiştir. Hâlâ eski rakamları yayımlayan kaynaklar bulunduğundan, aşağıdaki tablolar güncel metne göre hazırlanmıştır. Ayrıca şikâyet, uzlaştırma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması konusundaki usul soruları da güncel durumuyla ele alınmaktadır.

Güncel durum (Eylül 2026): 7550 sayılı Kanunla (R.G. 04/06/2025, sayı 32920 mükerrer) TCK m.86'nın birinci ve ikinci fıkralarındaki cezalar yükseltildi. 4 Haziran 2025 tarihinden sonra işlenen suçlarda yeni ceza aralıkları uygulanır. Daha önce işlenen suçlar bakımından TCK m.7 uyarınca lehe kanun değerlendirmesi yapılır. Ayrıca 7499 sayılı Kanunla (R.G. 12/03/2024, sayı 32487) adli para cezasında bir günün karşılığı 1 Haziran 2024'ten itibaren 100 ile 500 TL arasına çıkarıldı. İnternetteki hesaplama örneklerinin önemli bir kısmı hâlâ eski 20 ile 100 TL aralığını kullanıyor.

Kasten Yaralama Suçunun Unsurları

TCK m.86/1'e göre suçun maddi unsuru üç seçimlik hareketten biriyle gerçekleşir. Fail, başkasının vücuduna acı vermiş, sağlığının bozulmasına neden olmuş ya da algılama yeteneğinin bozulmasına yol açmış olmalıdır.

Bu üç seçenek, suçun kapsamını beklenenden geniş tutar. Görünür bir yara veya morluk şart değildir; acı verilmesi tek başına yeterlidir. Buna karşılık taksirle, yani dikkatsizlik sonucu meydana gelen yaralamalar bu madde kapsamında değildir; onlar TCK m.89'da ayrıca düzenlenmiştir.

Fiilin ağırlığını belirleyen temel ayrım, basit tıbbi müdahale ile giderilebilirlik ölçütüdür. Bu ölçüt adli tıp raporuyla tespit edilir ve maddenin hangi fıkrasının uygulanacağını, dolayısıyla cezayı, şikâyet şartını ve uzlaştırmaya tabi olup olmadığını doğrudan belirler.

TCK 86 Cezası: Güncel Ceza Aralıkları

Üçüncü fıkradaki nitelikli hâller şunlardır: fiilin üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı; kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı; kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle ya da silahla işlenmesi. Canavarca his bendi, 7242 sayılı Kanun'la 2020 yılında eklenmiştir.

7550 sayılı Kanun'la yükselen ceza aralıkları.

Üçüncü fıkra bakımından iki nokta önemlidir. Birincisi, artırımın uygulanabilmesi için ayrıca şikâyet aranmaz. İkincisi, artırım oranı bende göre değişir: ilk beş bentte yarı oranında, canavarca his bendinde bir kat.

Yaralama Ağırsa: TCK 87 ve TCK 88

Yaralamanın sonuçları ağırlaştığında devreye TCK m.87 girer. Bu madde, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamayı düzenler ve artırım oranlarıyla birlikte alt sınırlar öngörür.

TCK m.88 ise kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesini düzenler ve bu hâlde verilecek cezanın üçte ikisine kadar indirilebileceğini öngörür.

Bu ayrımların pratik önemi yalnızca ceza miktarında değildir. Görevli mahkeme de değişir: TCK m.86 ve m.88 asliye ceza mahkemesinin görevine girer. TCK m.87’nin ilk üç fıkrası kural olarak asliye ceza mahkemesinde; yaralamanın ölümle sonuçlandığı TCK m.87/4 hâli ise ağır ceza mahkemesinde görülür.

Şikâyet Şartı ve Süresi

Bu başlık, uygulamada en çok hata yapılan başlıktır. Kasten yaralamanın tamamı şikâyete bağlı değildir.

Şikâyete bağlı olan tek fıkra ikinci fıkradır. Bunun sonucu şudur: basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafiflikteki bir yaralamada mağdur şikâyetçi olmazsa soruşturma başlamaz. Ancak aynı fiil üçüncü fıkradaki nitelikli hâllerden biriyle işlenmişse (örneğin eşe karşı veya silahla), artık şikâyet aranmaz ve savcılık kendiliğinden harekete geçer.

Şikâyet süresi, TCK m.73 uyarınca fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Bu süre, dava zamanaşımını aşmamak koşuluyla işler.

Şikâyetten vazgeçmenin etkisi de aynı ayrıma tabidir. TCK m.73 uyarınca vazgeçme, yalnızca şikâyete bağlı suçlarda davayı düşürür. Re'sen takip edilen fıkralarda mağdurun vazgeçmesi yargılamayı sona erdirmez; yalnızca takdiri indirim bakımından değerlendirilebilir.

Uzlaştırma Kapsamı: 86/3 Neden Dışarıda?

Uzlaştırma, CMK m.253 ve devamında düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, uzlaştırmaya tabi suçları sayarken kasten yaralamayı şu ifadeyle anar: "Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88)".

Nitelikli hâlde şikâyet aranmaz, uzlaştırma yolu da kapalıdır.

Parantez içindeki ibare, konunun tamamını çözer:

• TCK 86/1 → uzlaştırmaya tabidir.

• TCK 86/2 → uzlaştırmaya tabidir (ayrıca şikâyete bağlı olduğu için (a) bendi kapsamına da girer). Ancak fiil aynı zamanda üçüncü fıkradaki bir nitelikli hâli, örneğin eşe karşı işlenmeyi taşıyorsa uzlaştırma dışında kalır.

• TCK 86/3 → uzlaştırma kapsamı dışındadır.

• TCK 88 → uzlaştırmaya tabidir.

Bu, nitelikli hâlin iki yönlü sonucudur: hem şikâyet aranmaz hem de uzlaşma yolu kapanır. Eşe karşı işlenen bir yaralamada, mağdur uzlaşmak istese dahi uzlaştırma bürosuna gönderim yapılamaz.

CMK m.253/3 ayrıca bazı suçları, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma dışında bırakmıştır: cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip suçu ve hakaret suçu. Aynı fıkra, uzlaştırma kapsamına giren bir suçun kapsam dışı başka bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmesi hâlinde de uzlaşma hükümlerinin uygulanmayacağını belirtir. 7571 sayılı Kanun'la eklenen istisnaya göre ise uzlaştırmalık suç, önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaştırmalık suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Usul bakımından işleyiş şöyledir: dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir, büro bir uzlaştırmacı görevlendirir, uzlaştırmacı taraflara teklifte bulunur. Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Uzlaşma sağlanamazsa soruşturma olağan seyrinde devam eder ve aynı dosyada ikinci kez uzlaştırma yoluna gidilmez.

Uzlaştırma kapsamındaki bir suçta bu aşama atlanarak doğrudan dava açılmışsa, bu bir usul eksikliğidir ve dosyanın uzlaştırma aşamasının tamamlanması için iadesi gündeme gelir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: 2026'daki Durum

Kasten yaralama dosyalarında en sık gündeme gelen kurumlardan biri hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır. Bu başlıkta son iki yılda birbirine bağlı üç önemli gelişme yaşanmıştır.

Birinci halka: Anayasa Mahkemesi, E.2024/98, K.2025/149 sayılı ve 10.07.2025 tarihli kararıyla (R.G. 31/12/2025, sayı 33124) Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesini iptal etmiştir. İptal edilen cümle, "hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise" mahkemenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebileceğini düzenleyen cümledir. Mahkeme, bu cümlenin iptaliyle uygulanma imkânı kalmayan beşinci ilâ on dördüncü fıkraların tamamını da iptal etmiştir.

İptal gerekçesi dikkat çekicidir: Mahkeme, kurumun kendisini değil, kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği işkence, eziyet ve kötü muamele niteliğindeki suçlara uygulanmasını engelleyen bir düzenlemenin bulunmamasını anayasaya aykırı bulmuştur.

İkinci halka: İptal hükmünün yürürlüğe girmesi dokuz ay ertelenmiştir. Bu erteleme, yasama organına düzenleme yapması için tanınan süredir.

Üçüncü halka: 7589 sayılı Kanun (R.G. 31/07/2026, sayı 33326) 15. maddesiyle, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin beşinci ilâ on dördüncü fıkralarını bütünüyle yeniden düzenlemiştir. Bu düzenleme, iptal hükmü 30 Eylül 2026'da yürürlüğe girmeden önce yapıldığı için kurumu ayakta tutmuştur. Yeni metnin temel unsurları şunlardır:

Bu üç halkanın birlikte okunması gerekir. Kasten yaralama dosyası olan bir kişi bakımından pratik sonuç şudur: kurum uygulanmaya devam etmektedir ve karara karşı başvurulacak kanun yolu istinaftır. İstinaf yolu 1 Haziran 2024'ten beri uygulanmaktadır; buna rağmen internetteki içeriklerin bir kısmı hâlâ "itiraz" yazmaktadır. Bu değişiklikler hakkında genel bilgi için 12. Yargı Paketi ve 7589 sayılı Kanun yazımıza bakabilirsiniz.

Aile İçinde ve Kadına Karşı İşlenen Yaralama

Kasten yaralama, aile içi uyuşmazlıklarda en sık karşılaşılan suç tipidir ve kanun bu durumu iki ayrı mekanizmayla ağırlaştırmıştır.

Birincisi nitelikli hâl düzenlemesidir. TCK m.86/3-a bendi, fiilin üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesini ağırlaştırıcı sebep sayar. Bu bendin devreye girmesiyle üç sonuç aynı anda doğar: ceza yarı oranında artar, şikâyet aranmaz ve uzlaştırma yolu kapanır.

İkincisi ikinci fıkradaki özel alt sınırdır. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafiflikteki yaralama kadına karşı işlendiğinde, verilecek cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Bu alt sınırın geçmişi iki aşamalıdır: kadına karşı işlenme hâlinde altı aylık özel alt sınır 2022 yılında 7406 sayılı Kanun'la getirilmiş, dokuz aylık sınır ise 2025 yılında 7550 sayılı Kanun'la bunun yerini almıştır. İnternetteki pek çok içerik hâlâ altı aylık sınırı yazmaktadır.

Bu iki mekanizmanın yanında, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma ve uzaklaştırma kararı gibi koruyucu ve önleyici tedbirler ceza yargılamasından bağımsız olarak talep edilebilir. Uzaklaştırma, iletişim kurmama ve konut tahsisi gibi tedbirler, ceza dosyasının sonucunu beklemeksizin karar verilebilen tedbirlerdir. Ceza soruşturmasının açılmış olması bu tedbirlerin şartı değildir; ikisi ayrı yollardır ve birlikte yürütülebilir.

Uygulamada sık yaşanan bir yanılgı, mağdurun şikâyetten vazgeçmesiyle sürecin sona ereceğinin sanılmasıdır. Nitelikli hâl uygulandığında suç re'sen takip edildiği için vazgeçme yargılamayı durdurmaz. Aynı şekilde koruma tedbirleri de vazgeçmeye bağlı olarak kendiliğinden kalkmaz.

Şüpheli ve Sanık Bakımından Değerlendirilen Hususlar

Dosyanın diğer tarafı bakımından da hukuken sonuç doğuran birkaç başlık vardır.

Meşru savunma. Kendisine veya başkasına yönelen haksız bir saldırıyı, o anki hâl ve koşullara göre orantılı biçimde savuşturma zorunluluğuyla işlenen fiilde ceza verilmez. Sınırın aşılması hâlinde ise cezada indirim gündeme gelebilir.

Haksız tahrik. Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında işlenen yaralamada cezada indirim yapılır. Karşılıklı kavga dosyalarında bu kurum sıkça uygulanır.

Kimin başlattığının belirlenememesi. İki tarafın da yaralandığı ve saldırıyı kimin başlattığının tespit edilemediği dosyalar, uygulamada özel bir değerlendirme alanı oluşturur.

Temel cezanın belirlenmesi ve takdiri indirim. Fiilin işleniş biçimi ve zararın ağırlığı TCK m.61 uyarınca temel cezanın belirlenmesinde; failin geçmişi, duruşmadaki tutumu ve zararın giderilmesi ise TCK m.62 uyarınca altıda bire kadar takdiri indirimde değerlendirilir.

Bu başlıkların her biri dosyadaki somut delile bağlıdır; soyut olarak ileri sürülmeleri sonuç doğurmaz.

Adli Para Cezası Nasıl Hesaplanır?

TCK m.86/2'de ceza seçimliktir: hapis veya adli para cezası. Ayrıca TCK m.50 uyarınca kısa süreli hapis cezaları belirli koşullarla adli para cezasına çevrilebilir.

Hesaplama iki aşamalıdır. Önce gün sayısı belirlenir, sonra bu sayı bir gün karşılığı miktarla çarpılır. TCK m.52 uyarınca gün karşılığı miktar, 7499 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten sonra 100 TL ile 500 TL arasındadır.

Örnek: altı aylık hapis cezası 180 güne karşılık gelir. Bu ceza adli para cezasına çevrildiğinde ortaya çıkan aralık 18.000 TL ile 90.000 TL arasındadır. Hangi rakamın uygulanacağı, failin ekonomik ve kişisel durumuna göre mahkemece takdir edilir.

İnternette dolaşan hesap örneklerinin önemli bir kısmı hâlâ 20–100 TL aralığına dayandığından, beş kata varan hatalı sonuçlar üretmektedir.

Zamanaşımı ve Tazminat

Dava zamanaşımı TCK m.66'da düzenlenmiştir. Beş yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda süre sekiz yıldır. TCK m.86/1, m.86/2 ve m.86/3'ün (a)–(e) bentleri bu gruba girer. Buna karşılık birinci fıkradaki fiilin canavarca hisle işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırıldığından üst sınır altı yıla çıkar; bu hâl beş yıl ile yirmi yıl arasındaki gruba girdiğinden zamanaşımı on beş yıldır. İkinci fıkradaki hafif yaralamada ise bir kat artırımla üst sınır üç yıl olduğundan süre sekiz yıl olarak kalır. TCK m.87'nin daha ağır ceza öngören fıkraları için de daha uzun süreler uygulanır.

Ceza yargılamasından bağımsız olarak, mağdurun maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı vardır. Tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı ve kazanç kaybı maddi tazminatın; kişilik haklarına yapılan saldırı ise manevi tazminatın konusunu oluşturur. Bu davalar hukuk mahkemelerinde görülür. Haksız fiile dayanan tazminat taleplerinde ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre uygulanır.

Ceza dosyasında verilen mahkûmiyet kararı, tazminat davasında kuvvetli bir delil oluşturur. Bu nedenle iki süreç birlikte planlanmalıdır.

Mağdur İçin Adım Adım Yapılacaklar

1. Sağlık kuruluşuna başvurun ve rapor alın. Adli rapor, fiilin basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir olup olmadığını belirler; bu tespit maddenin hangi fıkrasının uygulanacağını değiştirir.

2. Delilleri koruyun. Olay yeri görüntüleri, tanık bilgileri, mesajlar ve giysiler delil değeri taşıyabilir.

3. Süreyi kaçırmayın. Şikâyete bağlı hâllerde altı aylık süre, fiilin ve failin öğrenilmesiyle başlar.

4. Şikâyetinizi yazılı verin. Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimine yapılan başvuruda, olayın zamanı, yeri ve tanıkları somut biçimde yazılmalıdır.

5. Uzlaştırma teklifini bilinçli değerlendirin. Uzlaşma, tazminat hakkınızı kapsayan bir edim üzerinde anlaşmayı da içerebilir. Teklifin sonuçlarını kabul etmeden önce değerlendirmek gerekir.

6. Tazminat yolunu ayrıca planlayın. Ceza dosyasındaki katılma talebi ile hukuk mahkemesindeki tazminat davası farklı işlevlere sahiptir.

Adana'da açılan dosyalarda şikâyet başvurusu Adana Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır; yargılama, suçun niteliğine göre asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde görülür.

Adli rapor, hangi fıkranın uygulanacağını belirleyen ilk belgedir.

Sonuç

Kasten yaralama dosyalarında sonucu belirleyen üç teknik nokta vardır. Birincisi adli rapordur: basit tıbbi müdahaleyle giderilebilirlik tespiti, cezayı, şikâyet şartını ve uzlaştırma imkânını aynı anda değiştirir. İkincisi nitelikli hâl değerlendirmesidir; üçüncü fıkra devreye girdiğinde hem şikâyet aranmaz hem uzlaşma yolu kapanır. Üçüncüsü süredir: şikâyete bağlı hâlde altı aylık süre kaçırıldığında esasa hiç girilmez.

Güncellik bakımından ise iki nokta öne çıkmaktadır. Ceza aralıkları 4 Haziran 2025'te yükselmiştir ve internetteki pek çok kaynak hâlâ eski rakamları göstermektedir. Adli para cezasının gün karşılığı miktarı da 2024'te beş katına çıkmıştır; bu değişiklik, çevrilecek ceza hesabını doğrudan etkiler.

Ceza hukukunun diğer konuları için alkollü araç kullanma ve TCK 179 ile sosyal medyada hakaret ve tehdit yazılarımıza bakabilirsiniz.

Adli rapor, iddianame ve dosya içeriği incelenmeden somut bir değerlendirme yapılamayacağından, durumunuz için bir hukuk profesyoneliyle görüşmeniz gerekir.

Kaynaklar ve ileri okuma

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

• Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

• Adalet Bakanlığı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için bir hukuk profesyoneliyle görüşmeniz tavsiye edilir.